# &kbackup; El Kitabı

## Giriş

&kbackup;, herhangi bir klasörü veya dosyayı yedeklemenizi sağlayan bir programdır; bu sayede, yedeklenecek şeyleri seçmek için kullanımı kolay bir klasör ağacı kullanır. Ayarlarınızı profil adı verilen dosyalara kaydetmenize olanak tanır; burada profil, yedekleme işlemine dahil edilecek veya yedekleme işleminden dışlanacak klasörler ve dosyalar için tanımları içeren basit bir metin dosyasıdır. Ayrıca yedeğin nereye kaydedileceğini tanımlamanıza da olanak tanır. Bu, bir yerel klasör olabileceği gibi (örn. yerel olarak bağlanmış bir ZIP sürücüsü, USB bellek vb.) verinizi herhangi merkezi bir sunucuya yedeklemek için uzak bir &URL; de olabilir (⪚ smb://uzak/yol).

Program ayrıca grafiksel bir kullanıcı arayüzü kullanmadan otomatik bir yedekleme çalıştırabilir. Bir profil oluşturulup bu ayarları kullanarak &kbackup;’e etkileşimli olmayan kipte kullanılırken ne yapacağını söyleyebilir; örneğin, bir cron işinden başlatılarak.

Program, bilgisayar uzmanı olmayan kişilerin de kullanabileceği şekilde kullanımı oldukça basit olacak şekilde tasarlandı.

Depolama biçimi, iyi bilinen TAR biçimidir, bu sayede veriler hâlâ sıkıştırılmış biçimde (xz, bzip2 veya gzip) saklanabilir.

Geçerli uygulama şekli yalnızca yedekleme adımını içerir. Veriyi sisteminize geri yüklemek için şu anda; örneğin, TAR yedekleme dosyalarını açmak ve dosyaları dosya sisteminize geri sürükleyip bırakmak için &dolphin; kullanmanız gerekir. Bu aynı zamanda iyi bilinen ve iyi desteklenen TAR dosya biçimini kullanmanın da bir avantajıdır.

Dosyalar sıkıştırılmışsa aşağıdaki komutu kullanarak geçerli klasördeki tüm dosyaları özyineli olarak açabilirsiniz:

    find . -name \*bz2 -print0 | xargs -0 bunzip2

Alternatif olarak, tam bir yedeklemeyi çıkarmak veya yedek içinden birkaç dosya seçmek için &ark; kullanabilirsiniz.

## &kbackup; Kullanımı

Tek yapmanız gereken hangi klasörleri depolamak istediğinizi seçmektir. Bu, ana pencerenin sol tarafındaki ağaç görünümündeki tüm klasörlerin seçilmesiyle yapılır.

Bir klasör seçerseniz &kbackup;, altındaki tüm dosyaları ve alt klasörleri kendiliğinden depolayacaktır. Seçilen bir klasörün bazı kısımlarını dışlamak istiyorsanız hâlâ seçili olan klasördeki dosyaların/klasörlerin seçimini kaldırmanız yeterlidir.

Genel olarak bu şu anlama gelir: Seçili bir klasör, içindeki seçili olmayan parçalar dışında, içindeki ve altındaki her şeyi depolar. Bu aynı zamanda, bir profili daha sonra yeniden kullandığınızda (aşağıya bakın) ve yedekleme için önceden seçilmiş bir klasöre yeni dosyalar eklendiğinde, tüm yeni dosyaların da depolanacağı anlamına gelir.

İşte bir &kbackup; ekran görüntüsü Ana Pencerenin Ekran Görüntüsü

### Profilleri Kullanmak

Bir seçimi daha sonrası için kaydetmek isterseniz onu bir &kbackup; profil dosyasına kaydedin. Dosya menüsünden Profili Kaydet seçeneğini kullanın.

Bir seçimi &kbackup;’e yeniden yüklemek için Dosya Profil Yükle… seçeneğini kullanın.

&kbackup; bir profil içine şunları kaydeder: İçerilen dosyalar/klasörler, dışlanan dosyalar/klasörler, hedef klasör/&URL;, tanımlı arşiv öneki, tanımlı en büyük dilim boyutu &etc;

Aynı dosyalar kümesini kullanan yedeğinizin yürütülmesini daha kolay kılmak için ayarlarınızı bir &kbackup; dosyasına (bir `.kbp` dosyası) kaydedin ve bunu komut satırına geçirin.

⪚:

    kbackup verim.kbp

İpucu: Bir `.kbp` dosyasına kısayol oluşturabilir ve o kısayola çift tıklayarak da çalıştırabilirsiniz. Bu dosya türü, çift tıklanıldığında &kbackup;’i çalıştıracak biçimde kaydedilmiştir.

### Arşiv Dilimleri

Bir ortamın genelde sığası sınırlı olduğundan (⪚ 100 MB ZIP diski), &kbackup; birkaç arşiv dilimleri oluşturur.

Her arşiv dilimi şu şekilde görünen kendi adını alacaktır:

backup_2006.08.26-13.04.44_1.tar

Ad, oluşturma tarihini ve saatini (bir yedeklemenin tüm dilimleri için aynı olacaktır) ve sondaki dilim sıra numarasını (bu örnekte _1) içerir.

Dosya Profil Ayarları… menüsünden, öntanımlı backup yerine başka bir yedek öneki tanımlayabilirsiniz.

Profil Ayarları iletişim kutusunda, hedef aygıtta daha çok alan kalsa bile dilim boyutunu sınırlayan en büyük arşiv dilim boyutunu da tanımlayabilirsiniz. Bu, daha sonra &CD;/&DVD;, &etc;. üzerine yazılabilecek arşiv dilimleri oluşturmaya yardımcı olur. Bir arşiv diliminin boyutunu açıkça sınırlandırırsanız kullanılabilir boyut ana pencerede (*) ile işaretlenecektir.

Ancak bir dilimi sınırsız boyutta tanımlasanız bile dilimin boyutunu sınırlayan başka kısıtlamalar da vardır:

- hedef klasörle sınırlıdır (doğrudan yerel bir klasöre depolandığında)

- daha sonra uzak bir &URL;’ye yüklemek üzere bir tmp dosyası oluşturduğumuzda `/tmp` klasörüyle sınırlıdır

Profil Ayarları bölümünde, hedef klasörde saklanacak en çok tam yedekleme sayısını da tanımlayabilir ve dolayısıyla oradaki tüm eski yedeklemelerin kendiliğinden silinmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin, 3’e ayarlarsanız &kbackup; son 3 yedeği saklar ve eskilerin tümünü siler.

### Artımlı Yedek

Artımlı yedeklemede, yedekleme her çalıştırıldığında tüm dosyalar kaydedilmez, yalnızca son yedeklemeden bu yana değişen dosyalar kaydedilir. Bunun büyük avantajı, artımlı yedeklemenin genellikle tam yedeklemeden çok daha az dosya içermesi ve dolayısıyla çok daha kısa sürede tamamlanmasıdır.

Bu şöyle çalışır: Profilde tam yedekleme için bir aralık (gün olarak) tanımlarsınız. Örneğin, 5 gün tanımladığınızda, &kbackup; tüm dosyaların her 5 günde bir tam yedeğini alır. Bu profille aralık dolmadan önce &kbackup;’i başlattığınızda —ne sıklıkta yedekleme yaptığınıza bakılmaksızın— yalnızca son yedeklemeden bu yana değişen dosyalar kaydedilecektir. &kbackup;, son yedeklemenin zaman damgasını profile kaydeder ve bu nedenle bir dahaki kez çalıştırıldığında ne yapacağını bilir.

Artımlı yedek sırasında oluşturulan arşiv dilimi dosyaları, _inc metnini içerir; örneğin:

backup_2010.06.14-18.50.26_1_inc.tar

Tam yedek dilimi dosyaları adlarında _inc içermez; örneğin:

backup_2010.06.13-20.58.14_1.tar

Dosyaları artımlı bir yedeklemeden geri yüklemek istediğinizde, tüm _inc dosyalarında ve son olarak son tam yedek dilim dosyasında geri yüklenecek dosyanın en son sürümünü aramak önemlidir. Bu tam olarak artımlı yedeklemenin dezavantajıdır (ancak dezavantaj olmadan avantaj yoktur ;-))

Bir profilde tanımlanan tanımlı artımlı döngü süresinden daha erken bir tam yedekleme yapmak istiyorsanız bunu kullanıcı arayüzündeki Tam Yedeklemeyi Zorla seçeneğini işaretleyerek yapabilirsiniz. &kbackup; komut satırı aracılığıyla başlatıldığında bu, `--forceFull` seçeneği kullanılarak gerçekleştirilebilir.

Zorlanan tam bir yedekleme, yedek döngüsünü yeniden başlatır; örneğin, &kbackup; son tam yedekleme zamanından itibaren bir sonraki tam yedeklemeye kadar geçen günleri sayar.

### Arşiv Sıkıştırma

Profil ayarlarında bunu etkinleştirirseniz &kbackup;, depolanan dosyaları sıkıştırır. Sisteminizde neyin kullanılabilir olduğuna bağlı olarak `xz`, `bzip2` veya `gzip` sıkıştırmalarından birini kullanır. &kbackup;, her bir dosyayı sıkıştırıp depolar ve henüz sıkıştırılmamış `.tar` dosyasının sonuna bir uzantı ekler (`.xz`, `.bzip2` veya `.gz`).

Yedeklemeyi bazı yerel dosya sistemlerinde (⪚ ek diskiniz, ZIP sürücünüz vb.) oluşturmayı seçtiğinizde; bu, uzak bir hedef &URL; girmediğiniz anlamına gelir; — &kbackup; ortam sığası sınırlamaları nedeniyle tüm yedeği birkaç arşiv dilimine bölebilir.

⪚:

backup_2006.08.26-13.04.44_1.tar

backup_2006.08.26-13.04.44_2.tar

### Yedeği Otomatikleştirmek

Yedekleme işlemini otomatikleştirmek istiyorsanız &kbackup; bu konuda yardımcı olacak farklı komut satırı seçenekleri sunar:

- `--auto`

  &kbackup;’i bu seçenekle çalıştırıp bir `.kbp` profili verirseniz başlar, verilen profili yükler, yedeklemeyi çalıştırır ve işi bitince sonlanır. Bunların tümü yapılırken bir &kbackup; arayüzü görünür.

- `--autobg`

  &kbackup;’i bu seçenekle çalıştırıp bir `.kbp` profili verirseniz `--auto` seçeneğiyle aynı işlemi yapar; ancak bir grafiksel kullanıcı arayüzü olmadan süreci tamamlar. bg eki burada background (arka plan) anlamına gelir — her şey arka planda yapılır. Bu nedenle, yedeklerinizi genelde bir cron işiyle yapıyorsanız en uygun seçenektir.

  `--autobg` seçeneği kullanılırken, yedeklemenin ilerlemesini gösteren &kbackup; çıktısı stderr’e yazılır. Öntanımlı olarak, çıktı genelde birkaç önemli ileti ve sonunda bir özet içerir. Ek olarak `--verbose` seçeneğini eklerseniz yedeklenen her bir dosyanın adını görürsünüz.

## Komut Başvurusu

### Ana &kbackup; Penceresi

#### Dosya Menüsü

Dosya Son Kullanılanı Aç

- Kolay seçim için son kullanılan profilleri içeren bir alt menüyü gösterir.

Dosya Yeni Profil

- Yeni bir profil tanımlayabilmek için seçimi ve hedef giriş alanını temizler.

Dosya Profil Yükle…

- Bir profil yükler.

Dosya Profili Kaydet

- Tüm ayarları o anda yüklü olan profile kaydeder.

Dosya Profili Farklı Kaydet…

- Tüm ayarları yeni bir adla bir profile kaydeder.

Dosya Profil Ayarları…

- Ayarlarda, arşiv dilimi dosyalarının backup öntanımlı adıyla mı yoksa alternatif bir adla mı başlayacağını tanımlayabilirsiniz. Ayrıca arşiv dilim boyutunu da sınırlayabilirsiniz. Arşiv Dilimleri bölümüne bakın. Bu ayarlar ayrıca profile de kaydedilirler.

&Ctrl;Q Dosya Çık

- &kbackup; uygulamasından çıkar.

#### Ayarlar Menüsü

Ayarlar Sistem Tepsisine Rıhtımla

- Bu seçenek etkinleştirildiğinde sistem tepsisinde yedekleme işleminin geçerli durumunu yansıtan bir simge gösterilir. Yedekleme sürerken bir canlandırma gösterilir, aksi takdirde statik bir simge görürsünüz.

Ayarlar Tüm İletileri Etkinleştir

- Bu girdiyi etkinleştirmek, &kbackup; içinde gösterilen tüm Bir kez daha sorma iletilerinin temizlenmesine neden olur.

Ayarlar Gizli Dosyaları Göster

- Ağaç görünümünde gizli dosyaların (öncesinde nokta karakteri olan) görüntülenmesini etkinleştirin veya devre dışı bırakın. Bazı gizli dosyaları yedekten dışlamak istiyorsanız bu seçeneği kullanın. Tüm gizli dosyaları dışlamak istiyorsanız profil ayarlarında bir dosya adı süzgeci kullanın.

#### Yardım Menüsü

&kbackup;, ortak &kde; Yardım menüsüne sahiptir; daha fazla bilgi için &kde; Temelleri’nin Yardım Menüsü bölümünü okuyun.

## &kbackup; Geliştirici Kılavuzu

&kbackup; yedekleme işlemi sırasında üç farklı noktada başlatılacak olan bir kabuk betiği (veya başka bir yürütülebilir dosya) kullanılarak genişletilebilir. Bunun arkasındaki düşünce, ortamı sisteme özel bir şekilde bağlamaya, bağlantısını kesmeye, çıkarmaya veya üretilen arşiv dosyalarıyla başka şeyler yapmaya izin vermektir.

Yürütülecek betik `--script` komut satırı seçeneğiyle verilmelidir.

İşte örnek bir betik:

### dilimBetiği.sh

    #!/bin/sh

    mode=$1
    archive=$2
    target=$3
    mountPoint=$4

    case "$mode" in
     "slice_init" )
        if [ "$mountPoint" != "" ]
        then
          mount /media/zip
          rm -f /media/zip/backup_2*.tar*
        fi
     ;;

     "slice_closed" )
     ;;

     "slice_finished" )
        if [ "$mountPoint" != "" ]
        then
          umount /media/zip
          eject /media/zip
        fi
     ;;
    esac

Betik her zaman dört komut satırı argümanıyla çağrılır:

- çağırma kipi

- arşiv (dilim) dosya adı

- hedef dizin/&URL;

- hedef dizinin bağlanma noktası, eğer yerel bir dizinse aksi takdirde boş bir dizi

Üç olası çağırma kipi vardır:

- slice_init

  diskte yeni bir arşiv dilimi oluşturulmadan önce çağrılır

- slice_closed

  bir arşiv dilimi oluşturulduktan sonra; ancak hedef dizine yerleştirilmeden önce çağrılır

  Arşiv dilimini ek bir yere kopyalamak istiyorsanız bu kullanılabilir; örneğin, arşiv ana sunucuya gönderildiğinde (bir hedef &URL; aracılığıyla); ancak son yedeği de yerel diskte tutmak istediğinizde.

- slice_finished

  bir arşiv dilimi başarıyla hedef dizine aktarıldıktan sonra çağrılır

## Emeği Geçenler ve Lisans

&kbackup;

Program telif hakkı © 2006–2009 Martin Koller martin@kollix.at

Belgelendirme telif hakkı © 2006–2009 Martin Koller

Çeviri: Emir SARI emir_sari@icloud.com

&underFDL; &underGPL;
&documentation.index;